C L I C K

Monday, 28 March 2022

เทคนิคปิดการขาย อยากปิดการขายที่ดินแบบสวยๆ รวยไม่รู้เรื่องต้องทำอย่างไร ?

เทคนิคปิดการขาย อยากปิดการขายที่ดินแบบสวยๆ รวยไม่รู้เรื่องต้องทำอย่างไร ?

ยิ่งเวลาผ่านไปนานมากเท่าไร่ ทรัพย์สินอย่างที่ดินยิ่งทวีมูลค่า ทำให้การขายที่ดินจึงเป็นเหมือนทะเลที่น่ากระโจนเข้าไปกอบโกย แต่แม้ที่ดินจะมีมูลค่ามากแค่ไหน แต่ก็ใช่ว่าจะมีวิธีปิดการขายที่ทำได้ง่ายๆ เพราะที่ดินนั้นเป็นทรัพย์เปล่า บางแห่งไม่ได้มีการตกแต่งพัฒนา มีเพียงมูลค่าจากทำเลเท่านั้น ดังนั้นหากอยากปิดการขายที่ดิน ควรอ่านบทความแนะนำเทคนิคปิดการขายนี้ให้จบ แล้วคุณจะสามารปิดการขายที่ดินแบบสวยๆ และรวยไม่รู้เรื่อง



เทคนิคปิดการขายด้วยการเสนอขายที่ดินที่เหมาะกับผู้ซื้อ

สินค้าบางชนิดไม่ได้เหมาะกับผู้ซื้อทุกคน เช่นเดียวกับที่ดิน เทคนิคปิดการขายแรก คือเราต้องมองหาลูกค้าให้ถูกกลุ่มเป้าหมาย ถ้าที่ดินผืนที่เราอยากขายไม่ได้อยู่ในทำเลที่ได้รับความนิยมในการพัฒนา หรือยังไม่มีโครงการพัฒนาจากภาครัฐเข้ามาช่วยเสริมทรัพย์ในเวลาอันใกล้นี้ แต่คุณเชื่อมั่นว่าที่ดินนี้มีศักยภาพ อยู่ติดถนนเส้นหลัก มีแนวโน้มของการเติบโตอย่างแน่นอน ควรมองหาลูกค้าที่มีกำลังทรัพย์เพียงพอ โดยเฉพาะผู้ประกอบการอสังหาริมทรัพย์

แต่อย่างไรก็ตาม ใช่ว่าผู้ประกอบการทุกเจ้าจะเป็นลูกค้าของเรา ดังนั้นควรวิเคราะห์ดูก่อนว่า ในทำเลที่ที่ดินของเราตั้งอยู่ มีผู้ประกอบการเจ้าไหนที่เป็นเจ้าตลาดหลัก ผู้ประกอบการเจ้าไหนเป็นคู่แข่งที่กำลังเข้ามา และดูลักษณะของโครงการและ Segmentation ของโครงการที่ผู้ประกอบการเหล่านั้นพัฒนา เพื่อดูว่าที่ดินของที่เราจะเสนอขายมีความเหมาะสมกับผู้ประกอบการเจ้าไหน และเพื่อพัฒนาเป็นอะไร

เทคนิคปิดการขายด้วยการรู้จริงในที่ดินผืนนั้น

หากจะเป็นนายหน้าขายที่ดินที่สามารถปิดการขายได้ง่าย วิธีปิดการขายคือคุณต้องรู้จักทรัพย์ในมือคุณให้เข้าใจอย่างถ่องแท้ โดยควรไปสำรวจที่ดินว่ามีลักษณะอย่างไร รู้ขนาดของที่ดินทั้งความกว้างและความยาว สำรวจถนนโดยรอบว่ามีขนาดเท่าไร สามารถพัฒนาได้แค่ไหนตามกฎหมายควบคุมอาคาร นอกจากนั้นยังควรศึกษาในข้อบัญญัติท้องถิ่น ว่าที่ดินของเราอยู่ภายใต้เงื่อนไขห้ามพัฒนาอะไรบ้างหรือไม่ ทั้งนี้ยังมีในเรื่องของผังเมืองรวม ที่สามารถยกระดับเพิ่มจุดขายให้กับศักยภาพที่ดินได้ รวมไปถึงผังสาธารณูปโภค และผังคมนาคม ซึ่งจะช่วยให้เราสามารถรู้ว่าจะมีโครงการพัฒนาอะไรในอนาคตบนที่ดินผืนนี้ เมื่อคุณรู้ลึกรอบด้านจนเหมือนจะเป็นผู้ประกอบการซะเองแล้ว การขายทรัพย์ที่ดินนี้ก็ย่อมทำได้ไม่ยาก

เทคนิคปิดการขายที่ดินผ่านกลยุทธ์การแลกเปลี่ยน

บางโครงการจัดสรร จะมีบ้านของเจ้าของที่ดินตั้งอยู่ภายในโครงการ ซึ่งเจ้าของที่ดินนี้ได้ทำการขายที่ดินผ่านเทคนิคการขายที่ดินแบบแลกเปลี่ยน คือ การขายที่ดินให้โครงการจัดสรรที่มีแนวโน้มว่าจะประสบความสำเร็จสูง โดยเจ้าของที่ดินได้เสนอส่วนลดในราคาขายที่ดิน เพื่อแลกเปลี่ยนเป็นบ้านในโครงการตามความเหมาะสม ซึ่งเป็นอีกวิธีปิดการขายที่ผู้ซื้อนิยม เพราะนอกจากจะสามารถปิดการขายได้ชัวร์ๆ แล้ว ยังเป็นการลงทุนในอสังหาริมทรัพย์แบบต่อยอดอีกด้วย

เทคนิคปิดการขายผ่านกลยุทธ์การเช่าคืน

ในกรณีที่เจ้าของที่ดินมีความต้องการที่จะลงทุนบนที่ดินของตัวเองแต่ขาดแหล่งเงินลงทุน กลยุทธ์การเช่าคืนก็เป็นอีกหนึ่งวิธีที่นายหน้าสามารถจูงใจและต่อรองราคากับเจ้าของที่ดินได้ โดยเมื่อเจ้าของที่ดินได้ทำการขายที่ดินเพื่อแลกกับเงินลงทุนแล้ว เจ้าของที่ดินจะทำสัญญาเช่าที่ดินต่อจากผู้ซื้อ ข้อดีของเทคนิคปิดการขายแบบนี้เหมาะกับเจ้าของที่ดินที่ขาดแหล่งเงินลงทุน และผู้ซื้อที่เป็นผู้ประกอบการที่ไม่รีบร้อนที่จะพัฒนาโครงการ แต่ต้องการกักตุนที่ดินเพื่อรอพัฒนาโครงการ ซึ่งนับเป็นข้อเสนอที่ทั้งสองฝ่ายต่างได้ประโยชน์

เทคนิคปิดการขายด้วยการหาแหล่งเงินทุนให้กับลูกค้า

ในกรณีที่ผู้ซื้อที่ดินไม่ตัดสินใจซื้อเนื่องจากกำลังหาแหล่งเงินกู้หรือเงินทุน โดยนายหน้าสามารถตกลงกับเจ้าของที่ดินและผู้ซื้อ เพื่อนำที่ดินไปจำนองเพื่อขอกู้ซื้อที่ดิน โดยวิธีนี้จะทำให้เกิดความน่าเชื่อถือขึ้นกับนายหน้า และลดความเสี่ยงให้กับทั้งทางฝั่งเจ้าของที่ดินและผู้ซื้ออีกด้วย

การขายที่ดินก็เป็นเหมือนการขายอนาคตให้กับผู้ซื้อ ผู้ซื้ออาจยังมองไม่เห็นศักยภาพหรือโอกาสทางการลงทุนในที่ดินในปัจจุบัน ซึ่งเป็นหน้าที่นายหน้าในการให้คำแนะนำ ศึกษาจุดเด่นจุดด้อยบนที่ดิน และทำการบ้านในที่ดินผืนนั้นให้หนัก เพื่อนำมาสู่การปิดการขายอย่างรวดเร็ว


source;https://www.ddproperty.com/%E0%B8%84%E0%B8%B9%E0%B9%88%E0%B8%A1%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B8%8B%E0%B8%B7%E0%B9%89%E0%B8%AD%E0%B8%82%E0%B8%B2%E0%B8%A2/%E0%B8%9B%E0%B8%B4%E0%B8%94%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%82%E0%B8%B2%E0%B8%A2%E0%B8%97%E0%B8%B5%E0%B9%88%E0%B8%94%E0%B8%B4%E0%B8%99%E0%B9%81%E0%B8%9A%E0%B8%9A%E0%B9%82%E0%B8%9B%E0%B8%A3-14565

Monday, 31 January 2022

ในหนึ่งปี....เจออะไรบ้าง

 สวัสดีปีใหม่ 2565

นี้อาจจะเป็นคำกล่าวสวัสดีปีใหม่ที่ช้าที่สุดในโลก แต่ไม่ใช่เลย ผมพูดแบบนี้ เพราะในหนึ่งปี
เราทำงานกัน 300 กว่าวัน ก็จริงอยู่ สำหรับคนที่ทำงานทุกวันแบบผม 
ปัญหานึงที่ผมมักมีคำถามกับตัวเองคือ การร่วมงานกับคนที่ไม่ใช่คนประเภทเดียวกับเรา
ยกตัวอย่าง ในช่วงมกราคม ถึง กุมภาพันธ์ของทุกปี จะมีเทศกาลหยุดยาว คือ ตรุษจีน
ถ้าคุณทำธุรกิจกับประเทศจีน จงทำใจการหยุดยาวระดับ 2-3 สัปดาห์ได้เลย
แต่สิ่งที่ผมเจอไม่ใช่แค่การหยุดยาว เหมือนตรุษจีน ในประเทศจีน
แต่ผมเจอคนที่ทำงานแบบไม่วางแผน 

การไม่วางแผน หรือ ไม่มีแผนคือความไม่แน่นอนในการทำงาน

ในหนึ่งปีจะมีวันหยุดหลายๆแบบ หยุดธุรกิจ หยุดศาสนา หยุดเทศกาล ฯลฯ แต่คนที่เราทำงานด้วย บางคนก็เอาโอกาสหยุดเหล่านี้เป็นข้ออ้าง อย่างเช่น ช่วง มกรา-กุมภา ก็อ้างว่า ติดปิดตรุษจีน
มีนา-เมษา ก็ติด สงกรานต์ //  พฤษภา-มิถุนา ติดเข้าพรรษา ติดเทศกาลนั้น โน้น นี้
เรียกว่า ในหนึ่งปี คุณจะเจออาการชะงัก อาการเลื่อน อาการดึงเชง 

ถามว่าผิดไหม ไม่ผิด เพราะมันเป็นประเพณี เป็นวัฒนธรรม เป็นธรรมเนียม แต่คนที่ต้องติดต่อประสานงาน
คนที่ต้องรับเช็ค คนที่ต้องพรีเซนต์งาน คนที่ต้องเตรียมตัวเพื่อจะดำเนินงานบางอย่าง ทุกกิจกรรมล้วนแล้วแต่ เจอวันหยุด และ การหยุดยาว

ผู้ประกอบการ เจ้าของ อาจจะรู้สึกว่าสิ่งเหล่านี้ ขัดความรู้สึก แต่คนที่ชอบวันหยุดเหล่านี้ หยุดยาวๆ ก็น่าจะเป็นผู็ใช้แรงงาน ลูกจ้าง พนักงานเงินเดือน ซึ่งเจ้าของกิจการ หรือ คนทำธุรกิจส่วนตัว ก็จะคิดไม่เหมือนคนทำงานประจำ หรือลูกจ้างแน่นอน

ส่วนตัวผม หลายครั้งที่ต้องทำงานร่วมกับคนอื่น อาทิ งานนายหน้า สิ่งที่ผมเจอคือ ช่วงปลายปี สองสาม สัปดาห์ก่อนจะสิ้นปี ก็จะเจอคำพูดที่ว่า ปลายปีแล้ว ไม่มีคนทำงานหรอก เขาไปเที่ยว วางแผนพักผ่อนกันหมดแล้ว ความคิดแบบนี้ ผมไม่เคยมีตั้งแต่ 5 6 ปีก่อน ทำไมต้องหยุดก่อน 2- 3 สัปดาห์ ทำไมถึงคิดแบบนั้น
เอาหล่ะ life style คนเราไม่เหมือนกัน เราไม่ได้หวังให้เขาคิดแบบเรา และเราไม่มีสิทธิ์ไปตัดสินว่า เขาถูก หรือ เราถูก หรือ เขาผิด ซึ่งเราไม่มีสิทธิ์ไปตัดสินเขา มันคือเรื่องของเขา

จะยังไงก็ตามแต่ ถ้าคุณหรือใครๆ รู้ว่ามันใกล้ถึงเวลา กำหนดการทำงาน ก็ควรเลี่ยงเอาวันหยุดเหล่านั้น มาใช้เป็นเครื่องมือในการดึงเวลาออกไป การยืดออกไปของฝ่ายหนึ่ง ก็กระทบต่ออีกฝ่าย และจะเป็นผลกระทบแบบลูกโซ่ งานส่งช้า วางบิลช้า เลื่อนกำหนดจ่ายเงิน ต้องยืดชำระหนี้ ดอกเบี้ยก็เพิ่ม ภาระก็ตามมา
อันนี้แค่ตัวอย่างแบบไม่ซับซ้อน

แต่ถ้าคนเราไม่ได้มีแค่งานเดียว แต่มีงานที่เจอลักษณะแบบนี้เป็น 10 งาน ในเวลาใกล้เคียงกัน
โดยดึงด้วยเงื่อนไขเวลา ถูกผัดเปลี่ยน เอาเรื่องวันหยุดมาดึงออกไป เจ้าหน้าที่ลางานก่อนวันหยุดยาว
งานไม่เดิน ยังไม่นับเจ้าหน้าที่ ที่ทำงานไม่ทัน ทำเอกสารตกหล่น เอกสารหาย หรือแม้กระทั้งลืมทำ หรือ ลืมตามเอกสารให้

บางครั้งก็ได้แต่ภาวนาว่า เมื่อไหร่จะเลิกหยุดยาวๆเสียที คิดง่ายๆนะ ในประเทศนี้ เปิดมกราคม กำลังเดินงานไปเรื่อง หยุดตรุษจีน พอกำลังเต็มที่ เมษา หยุดสงกรานต์ นี้ผ่านมา 4เดือนแล้วนะ ผ่าน ไตรมาสแรกเรียบร้อย พอพฤษภา-มิถุน-กรกฎา-สิงงหา ก็มีหยุดประปราย ตามทาง ให้สะดุด ผ่านเข้าไตรมาสที่ สอง
กันยา-ตุลา-พฤศจิกา-ธันวา จบไตรมาสที่สาม หมดปี ว่าง่ายๆ เดือนพฤศจิกา กับ ธันวา หลายคนก็คิดจะไปเค้าท์ดาว์น จะไปลาพักยาว แล้ววัฎจักรมันก็วนแบบนี้ เป็นปีๆ มาไม่รู้เท่าไหร่ต่อเท่าไหร่



credit:https://executivesupportmagazine.com/wp-content/uploads/2021/02/xxviii.-boredom-iStock-47674174i2.jpg

ผมไม่มีอำนาจในการจะเปลี่ยนแปลงวันหยุดของประเทศให้เป็นไปอย่างที่ต้องการ แต่ควรต้องปรับวิธีการทำงานของตัวเองให้ทัน ให้เสร็จ ให้สำเร็จก็เงื่อนไขของเวลา วันหยุด จะเข้ามาทำลายความสุขหรือมาสะดุดชีวิตการทำงานของเรา

เริมจากการวางแผน  ทำขั้นตอนการทำงาน ติดตามงาน และ ตั้งคำถามเสมอว่า
ขั้นตอนต่อไป ต้องทำอย่างไร แล้วถ้าเกิดปัญหา จะต้องแก้ไขอย่างไร
ตั้งเงื่อนไขว่า ถ้าไม่ได้อย่างนี้ แล้ว จะแก้เกมอย่างไร ทำแผนสำรองไว้ 2 -3 ขั้นตอน
และวางเส้นทางการเดินงานไว้หลายๆ แบบ เพราะถ้าเกิดกรณีฉุกเฉินอะไรขึ้นมา จะได้หยิบแผนเหล่านั้น
ขึ้้นมาใช้งานได้ทันที

มองสถานการณ์ทุกอย่าง ไว้ 3 แบบ
ส่วนตัวผมมักมองรูปแบบของผลการทำงานไว้ สามรูปแบบ
1.กรณีที่ดีที่สุด (Best case scenario)  อันนี้คือ ได้ผลเกินคาดที่วางไว้ในแผน 
2.กรณีที่ปรกติ (Normal case Scenario) อันนี้คือ ตามแผน ไม่มีได้ดีกว่า หรือ แย่กว่า
3.กรณีที่เลวร้านที่สุด (Worst Case Scenario) อันนี้คือ ล้ม แย่ที่สุด เรียกว่า พินาศ

ถามว่าทำไมต้องคิดไว้สามรูปแบบ เพราะสามรูปแบบนี้ คือ การมองปลายทางว่า อะไรที่จะเกิดขึ้นได้
แล้วให้หาทางแก้ไข หรือป้องกันไม่ให้เกิดกรณีที่ 3 ว่าง่ายๆคือ อุดช่องโหว่ ไม่ให้เกิดความพินาศ นั้นแหละ

สรุปแล้ว...การทำงานให้สำเร็จผล ไม่ใช่เพียงมุ่งไปที่ผลสำเร็จแต่อยู่ที่กรอบเงื่อนไขเวลา คนที่เราร่วมงานด้วย และ องค์กรที่เราประสานงาน บางครั้งมันไม่ได้ยึดแค่เรื่องเวลา แต่ตัวบุคคลก็มีผลทำให้งานล่าช้าด้วยเช่นกัน

credit:https://www.kbresearch.com/concept-files/scenario-planning-v2.png









Sunday, 29 August 2021

6 อย่างที่ ลามะ กับ อัลปาก้า ต่างกันยังไง

6 อย่างที่ ลามะ กับ อัลปาก้า ต่างกันยังไง 

 


1.หู: หูอัลปากามีหูรูปหอกสั้น ในขณะที่ลามะมีหูที่ยาวกว่ามาก

2.ขนาด: อัลปากาโดยทั่วไปมีน้ำหนักประมาณ 150 ปอนด์ในขณะที่ลามะสามารถหนักได้ถึง 400 ปอนด์  ส่วนกว้างของไหล่ อัลปาก้าโดยเฉลี่ยอยู่ระหว่าง 34 ถึง 36 นิ้ว
ในขณะที่ลามะโดยทั่วไปจะมีขนาดระหว่าง 42 ถึง 46 นิ้ว

3.ใบหน้า: ลามะมีใบหน้าที่ยาวกว่า ใบหน้าของอัลปาก้าดูทื่อๆ ขึ้นเล็กน้อย ทำให้พวกเขาดู "เนียนขึ้น"

 


4.จุดประสงค์: เป็นเวลากว่า 5,000 ปีแล้วที่อัลปากาได้รับการผสมพันธุ์เพื่อทำเส้นใยผ้า (และในเปรูเอาไว้เป็นเนื้อสัตว์ทำอาหาร) ในขณะที่ลามะใช้สำหรับเป็นสัตว์พาหนะและทำเป็นเนื้อสัตว์

5.ขน: อัลปาก้าผลิตเส้นใยที่ละเอียดกว่าลามะมาก อัลปาก้ายังผลิตขนได้มากกว่า ใหญ่กว่าและมีสีสันที่หลากหลายมากขึ้น ลามะมักไม่มีขนบนศีรษะและใบหน้ามากเท่ากับอัลปาก้า

6.นิสัย: อัลปากาเป็นสัตว์ชอบอยู่เป็นฝูง ในขณะที่ลามะชอบอิสระมากกว่า อัลปาก้ามีแนวโน้มที่จะขี้ขลาดมากกว่าลามะ ซึ่งมักลามะเป็นสัตว์อารักขาสำหรับอัลปาก้า แกะ และปศุสัตว์ขนาดเล็กอื่นๆ

 


source:https://modernfarmer.com/2015/09/difference-between-llama-and-alpaca/ 
https://cdn.shopify.com/s/files/1/0565/3037/files/alpaca_vs._llama_2_large.jpg?v=1551830865

Wednesday, 14 April 2021

ทฤษฎีเกม (Game Theory) Part 4 End

 พฤติกรรมในการบริหารธุรกิจที่ทำนายได้โดยทฤษฏีเกม

                   หลักการพื้นฐานของทฤษฎีเกมก็คือ การทำนายว่าฝ่ายตรงกันข้ามจะคิดอย่างไรภายใต้สถานการณ์ต่างๆ ที่อาจเกิดขึ้นได้ และวิธีที่ดีที่สุดในการทำนายความคิดของฝ่ายตรงกันข้ามก็คือ การสมมติสถานการณ์ว่าหาก “เรา“ เป็น “เขา“ แล้ว “เขา“ น่าจะคิดเหมือนกับที่ เราคิด  โดยมี ข้อแม้ ว่าแนวความคิดต่างๆ ที่จะนำมาใช้นั้น จะต้องเป็นแนวคิดที่เกิดขึ้นอย่างสมควรแก่เหตุผลตามปรกติวิสัยที่วิญญูชนพึงจะคิด หรือที่ฝรั่งเรียกว่า เป็นความคิดที่ “Rational”

                   ความจริงแล้ว ในตัวทฤษฎีเกมสมบูรณ์แบบจะมีการนำหลักการทางคณิตศาสตร์ขั้นสูงมาใช้ประกอบเพื่อยืนยันความถูกต้องของทฤษฎี แต่สำหรับผู้ที่ต้องการนำผลพวงของทฤษฎีเกมมาใช้ อาจไม่จำเป็นต้องเข้าใจในวิธีการที่เป็นหลักเกณฑ์ทางคณิตศาสตร์ก็ได้  ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งที่ทำให้สามารถประยุกต์ทฤษฎีเกม เพื่อนำมาใช้ภายใต้สภาพแวดล้อมทางเศรษฐศาสตร์ (จุลภาค) หรือทางการบริหารธุรกิจได้เป็นอย่างดี

                   ตัวอย่างกรณีศึกษาที่จะสามารถนำมาใช้ทำนายพฤติกรรมทางการบริหารธุรกิจที่ผมจะนำมาเสนอในตอนนี้  ค่อนข้างน่าสนใจมาก และเป็นตัวอย่างที่เรามักจะพบเห็นได้เสมอ แต่บางครั้งอาจหาเหตุผลไม่ได้  แต่ทฤษฎีเกมจะนำมาซึ่งคำตอบ และความเข้าใจในพฤติกรรมเหล่านี้ได้

 

The Location Game

                   ร้านขายเบียร์ 2 ร้าน ริมชายหาด จะเลือกตำแหน่งที่ตั้งร้านของตนอย่างไรเพื่อให้ได้รัศมีครอบคลุมลูกค้าได้มากที่สุด  หากนาย ก. และนาย ข. ต่างเลือกทำเลร้านของตนให้แยกกันอยู่ที่ส่วนปลายของชายหาดแต่ละข้าง ก็จะพออนุมานได้ว่าทั้งสองร้านคงจะทำยอดขายได้พอๆ กันเพราะลูกค้าที่กระจายกันอยู่ทั่วไปตามความยาวของชายหาดมีโอกาสที่จะเลือกไปซื้อเบียร์จากร้านทั้งสองได้เท่าๆ กัน  ใครอยู่ใกล้ด้านใด ก็เดินไปซื้อเบียร์มาจากร้านที่ตั้งอยู่ริมหาดด้านที่ใกล้ตัวเองมากที่สุด  ซึ่งเป็นตัวอย่างของความคิดแบบวิญญูชน ที่ไม่อยากเสียเวลาเดินไกลขึ้นโดยไม่มีเหตุผลอันสมควร

                   สมมติว่า นาย ก. คิดต้องการที่จะเพิ่มยอดขายของตนนาย ก. ย่อมมองเห็นโอกาสว่าหากตนขยับที่ตั้งร้านมาให้ใกล้ร้านของนาย ข.  สักนิดหนึ่ง ตนย่อมมีโอกาสที่จะกวาดลูกค้าบริเวณกลางๆ ของหาด ซึ่งเคยต้องเดินไปซื้อเบียร์ที่ร้านของนาย ข. ให้หันทิศทางมาซื้อเบียร์กับตน เพราะระยะทางเดินมายังร้านของตนจะสั้นลง

                   นาย ก. จะมียอดขายเพิ่มขึ้นทันทีตามกลยุทธ์นี้ ซึ่งเป็นที่แน่นอนว่า นาย ข. จะทนดูจำนวนลูกค้าของตนลดลงไปเรื่อยๆ ได้อย่างไร นาย ข. จึงจำต้องคิดแก้ไขสถานการณ์ การค้าของตนอย่างรีบด่วน  ไม่ต้องเดา ก็สามารถตอบโต้ได้ว่า นาย ข. ต้องเขยิบตำแหน่งร้านของตนเข้ามาให้ใกล้กับร้านของนาย ก. ด้วยเหตุผลเช่นเดียวกันกับที่นาย ก. เคยคิด และทำได้ผลสำเร็จมาแล้ว

                   สรุปได้ทันทีว่า เจ้าของร้านทั้งสองจะย้ายทำเลจนมาตั้งติดๆกันที่บริเวณกึ่งกลางความยาวของชายหาดเพื่อที่จะมีโอกาสหาลูกค้าได้มากที่สุดนั่นเองโดยไม่คิดที่จะเกี่ยงกันเลยว่าจะต้องแย่งลูกค้าจากกันและกัน  ซึ่งน่าจะเป็นเหตุผลเดียวกับที่ร้านขายทองไปกระจุกตัวกันที่เยาวราช ร้านขายอะไหล่ยนต์ในย่านวรจักร หรือ แผงขายโทรศัพท์มือถือที่           มาบุญครอง

                   ผลสรุปของตัวอย่างนี้ก็คือ ผู้เล่นทั้งสองฝ่ายจะต้องปรับกลยุทธ์ของตนเองอันเป็นผลเนื่องมาจากการดำเนินการของฝ่ายตรงข้ามเสมอเพื่อให้เกิดผลลัพธ์ หรือ Payoffที่ดีที่สุด

 

Negotiating with a Deadline

                   เกมและผลลัพธ์ของเกมจะซับซ้อนยิ่งขึ้น เมื่อกำหนดให้อำนาจต่อรองของผู้เล่นแต่ละฝ่ายจะต้องเปลี่ยนไปจากเงื่อนไขเวลา หรือ Deadline ที่เกิดขึ้น ตัวอย่างต่อไปนี้แสดงให้เห็นถึงอำนาจต่อรองที่จะเปลี่ยนไปหากฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งสามารถเป็นผู้กำหนดเงื่อนไขเวลา หรือสร้าง deadline ขึ้นมาได้

                   ในเกมนี้จะให้ผู้เล่น 2 ฝ่ายแบ่งเงินกันจำนวน 100 บาท โดยผู้เล่นคนแรกจะเสนอส่วนแบ่งที่ตนต้องการขึ้นมาก่อน ถ้าผู้เล่นอีกฝ่ายหนึ่งยอมรับในส่วนแบ่งนั้น ทั้งสองฝ่ายก็จะแบ่งเงินกันตามข้อเสนอและเกมก็จะจบลง แต่ถ้าผู้เล่นฝ่ายหลังไม่ยอมรับส่วนแบ่ง เกมก็จะดำเนินต่อในรอบที่ 2 ซึ่งเป็นรอบสุดท้าย

                   ในรอบที่ 2 จำนวนเงินที่จะใช้แบ่งกันจะลดลงเหลือ 90 บาท และผู้เล่นคนหลังจะเป็นผู้เริ่มเสนอส่วนแบ่งของตนก่อน หากผู้เล่นคนแรกไม่ยอมรับทั้งสองฝ่ายก็ไม่ได้เงินแม้แต่สักบาทเดียวตอบแทนค่าเหนื่อย  นี่คือเงื่อนไขแบบ Deadline  ที่เกมกำหนดไว้  ท่านจับฉลากได้ให้เป็นผู้เล่นคนแรก ท่านควรจะตัดสินใจอย่างไรเพื่อให้ได้ส่วนแบ่งมากที่สุด ?  ท่านลองวิเคราะห์รายละเอียดของสถานการณ์นี้โดยใช้หลักทฤษฎีเกมคือการคิดที่เป็นหลักการ และ Rational คือ ต่างคนต่างไม่ต้องการที่จะจบเกมมือเปล่าโดยไม่ได้เงินเลย โดยไม่นับว่าจะต้องมีความอยากแก้แค้นขึ้นในจิตใจประเภทที่ว่า ฉันไม่ได้ นายก็ไม่ต้องเอา

                   ภายหลังการวิเคราะห์อย่างลึกซึ้ง ในที่สุดท่านคงจะสรุปได้ว่าท่านจะต้องเสนอส่วนแบ่งให้ผู้เล่นคนที่สอง 90 บาทและตัวท่านเอง 10 บาท โดยให้เกมจะจบทันทีไม่ต้องผ่านไปถึงรอบสุดท้ายเพื่อที่ท่านจะได้ไม่กลับมามือเปล่า

                   วิธีคิดภายใต้ทฤษฎีเกม มีดังนี้

                   เนื่องจากผู้เล่นคนที่สองทราบเป็นอย่างดีว่าเขาสามารถใช้เงื่อนไขเวลาที่กำหนดขึ้นเป็นเครื่องต่อรองหากเกมดำเนินต่อไปถึงรอบที่ 2  เขาสามารถเรียกส่วนแบ่งได้ อย่างเต็มที่ คือ 89 บาท เหลือให้ผู้เล่นคนแรกคือท่านเพียง 1 บาท เพราะหากท่านปฏิเสธ ต่างคนก็ต่างจะไม่ได้อะไรเลยท่านไม่มีสิทธิในการต่อรองใดๆ เหลืออยู่เลย

                   ดังนั้น หากท่านเสนอให้เขาได้รับ 90 บาท ซึ่งมากกว่าที่เขาจะเรียกร้องได้ในรอบที่ 2 คือ 89 บาท และท่านก็ยังสามารถได้ส่วนแบ่ง 10 บาท มากกว่าที่จะยอมให้ผ่านไปเล่นในรอบ 2 ซึ่งท่านจะได้ส่วนแบ่งเพิ่ม 1 บาท แม้ว่าทั้งสองฝ่ายจะได้ผลประโยชน์น้อยลงทั้งคู่  ในชีวิตจริง  เราจะพบเห็นเสมอว่า ผู้ที่มีโอกาสยื่นข้อเสนอสุดท้ายก่อนที่ เส้นตาย จะมาถึงมักจะเป็นผู้ที่ประสบความสำเร็จในการต่อรอง และบ่อยครั้งที่เราจะเห็นได้ว่าการต่อรองทางธุรกิจที่ยึดเยื้อมักจะหาข้อยุติเร็วขึ้นหากมีการกำหนดเส้นตายของเวลาไว้  ในทฤษฎีเกม เราจะเรียกสถานการณ์นี้ว่าเป็น  Deadline effect

 

The Inheritance Game

                   เกมนี้เป็นเกมที่ออกแบบขึ้นเพื่อที่จะทำให้ผู้เล่นต้องพูดความจริง โดยมีสถานการณ์ของเกมเป็นไปดังนี้  หญิงชราปรารถนาที่จะรู้ว่าในบรรดาลูกๆ ของเธอ ลูกคนใดที่มีความจริงใจต่อนางมากที่สุด นางจึงคิดกลยุทธ์ที่จะหาคำตอบนี้ให้ได้

                   กฎเกณฑ์ที่นางกำหนดขึ้นก็คือ นางจะให้รางวัลเป็นเงินแก่ลูกคนที่แสดงความจริงใจโดยพูดความจริงมากที่สุดให้นางทราบ นางยินดีที่จะนำที่ดินมรดกแปลงหนึ่งออกไปให้ลูกนำไปเสนอขายเพื่อนำเงินนี้มาเป็นรางวัล ลูกทุกคนจะต้องไปเสนอขายเพื่อให้ได้ราคาที่ดินที่ใกล้เคียงความจริงที่สุด และมาบอกให้กับนางเป็นความลับโดยไม่ให้ลูกคนอื่น ๆ รู้  ลูกคนใดที่แจ้งราคาที่ดินเป็นตัวเงินที่สูงที่สุดโดยไม่โกหกจะเป็นผู้ได้รับเงินค่าขายที่ไปโดยมี ข้อแม้ว่านางจะขอเงินส่วนหนึ่งคืนมาเป็นเงินเก็บส่วนตัวของนางเท่ากับจำนวนที่ผู้ที่ตั้งราคารองลงมาในอันดับที่ 2 ส่วนเงินที่เหลือจะยกให้กับลูกคนที่สามารถขายได้ราคาดีที่สุดไป

                   กฎที่หญิงชราตั้งเป็นกลยุทธ์ขึ้นมานี้จะป้องกันไม่ให้เกิดการตีราคาที่สูงเกินความเป็นจริงเพื่อต้องการเป็นผู้ชนะหรืออีกนัยหนึ่งเป็นการบังคับให้ผู้เล่นในเกมนี้ต้องตีราคาให้ใกล้เคียงความเป็นจริงมากที่สุดตามความคิดเห็นของตน   กลยุทธ์ที่หญิงชรานำเสนอให้แก่ลูกๆ ของเธอนี้ ทำให้ลูกของเธอทุกคนต้องการเป็นผู้ชนะ   แต่การเป็นผู้ชนะในเกมนี้ จะต้องมีค่าใช้จ่ายเกิดขึ้นและหากต้องการชนะโดยการใช้เล่ห์กลโดยไม่มีความจริงใจตนเอง       นั่นแหละอาจต้องชักเนื้อตัวเองหรือประสบการขาดทุนได้   หากใครต้องการชนะ โดยแจ้งราคาที่ดินไว้สูงเกินราคาจริง ก็จะต้องจ่ายเงินให้แก่มารดาของเขาเป็นจำนวนเงินเท่ากับคนที่เสนอเป็นลำดับ 2 ซึ่งสมมติว่าเป็นคนที่แจ้งราคาที่ดินจริงตามราคาตลาด เขาก็จะไม่ได้รับส่วนต่างใดๆ เลย    ทำให้ลูกๆ แต่ละคนรู้ว่าไม่มีประโยชน์ใดๆ เลยที่จะต้องการได้รางวัลโดยการแจ้งราคาที่สูงแต่เป็นเท็จ ทุกคนจึงยินดีพูดความจริง เกมนี้จะใช้เป็นต้นแบบกลยุทธ์ที่จะทำให้ผู้เกี่ยวข้องต้องพูดความจริงโดยการกำหนดให้คำรายงานที่เสนอมานั้นมีต้นทุนหรือค่าใช้จ่าย หากคำรายงานเป็นเท็จถือได้ว่าเป็นกลยุทธ์การตัดไฟแต่ต้นลมทำให้ผู้บริหารไม่ต้องเป็นภาระที่จะต้องติดตามควบคุมไม่ให้มีการแตกแถวในเวลาต่อมา

                   อย่างไรก็ตาม การใช้กลยุทธ์เพื่อทำให้ได้ความจริงหรือข้อมูลที่เป็นจริง จะทำให้เกิดต้นทุนขึ้นมาส่วนหนึ่ง ซึ่งเรียกว่า เป็น Cost of information  กลยุทธ์ต่างๆ ดังกล่าวที่นำเสนอนี้ล้วนมีพื้นฐานมาจากการวิเคราะห์โดยอาศัยทฤษฎีเกม สามารถนำมาดัดแปลงใช้ในองค์กรที่ต้องตัดสินใจในการประมูลหรือ ในการเจรจาต่อรองที่ฝ่ายเรามีข้อมูลไม่เพียงพอ หรือในสภาวการณ์ที่คล้ายคลึงกันซึ่งเป็นเหตุการณ์ที่ผู้บริหารต้องเกี่ยวข้องอยู่เสมอในชีวิตประจำวัน โดยนำทฤษฎีเกมมาประยุกต์ใช้ในสไตล์ของท่านได้เพื่อนำไปสู่การเป็นผู้ชนะ

 

ทฤษฎีเกมกับการบริหารความร่วมมือและความขัดแย้งในการเจรจต่อรอง

                 ตัวแปรที่สำคัญในการกำหนดหรือเลือกใช้กลยุทธ์ที่นอกเหนือจากการวิเคราะห์ในเชิงทฤษฎีเกมล้วนๆ แต่เพียงอย่างเดียว ซึ่งเป็นสถานการณ์เฉพาะที่สมมติว่าผู้เล่นมีข้อมูลที่สมบูรณ์ ยังมีตัวแปรที่จะทำให้เกิดผลกระทบต่อผลลัพธ์ของเกมในมิติที่ลึกลงไปได้อีกที่ควรให้ความสนใจอีกหลายๆ ตัวแปร

       ตัวแปรตัวแรกที่เกิดจาก ระดับความร่วมมือ (Cooperation) หรือระดับความขัดแย้ง(Conflict) ของผู้เกี่ยวข้องในสถานการณ์

       ในสภาวะปกติโดยทั่วไปในการบริหารธุรกิจ เรามักจะไม่พบความขัดแย้งแบบ    ”สุดกู่”  (100%

Conflict หรือ Pure Conflict ) เกิดขึ้นในองค์กร ซึ่งหมายความว่า ในทุกสถานการณ์จะต้องมีโอกาสของความร่วมมือเปิดให้อยู่เสมอ  และนักกลยุทธ์จะต้องมีความสามารถที่จะค้นหาสัญญาแห่งความร่วมมือจาก คู่เจรจาให้พบเพื่อที่จะทำให้ประสบผลสำเร็จในการต่อรองกับคู่เจรจา

      คู่เจรจาในที่นี้อาจหมายถึงการเจรจาใดๆ ระหว่างตัวผู้บริหารซึ่งมีหน้าที่รับผิดชอบแทนองค์การ

กับพนักงานของบริษัทก็ได้

       วลีภาษาอังกฤษที่ว่า  “Gain from Trade”     ซึ่งชี้ให้เห็นว่า ในธุรกรรมที่ต้องเกิดการติดต่อใดๆ

ระหว่าง 2 ฝ่าย เช่น การค้าขาย หรือการเจรจาต่อรองทางแรงงาน หากผู้เกี่ยวข้องทั้งสองฝ่ายตกลงใจที่จะทำ   ธุรกรรมซึ่งกันและกันแล้ว แสดงว่าทั้งสองฝ่ายต้องได้รับผลประโยชน์ที่ตนพอใจทั้งคู่ และจะมีความพอใจมากกว่าการที่ตกลงกันไม่ได้

       จากจุดนี้เราอาจเชื่อมโยง   คำว่า    ”ผลประโยชน์”  ให้เข้ากับความหมายของ  “ผลลัพธ์” หรือ

”Pay- off” ที่จะเกิดขึ้นจากทฤษฎีเกมหรือจากการเล่นเกมได้กล่าวคือ หากผลลัพธ์ของเกมจบในแบบ Positive sum game หมายความว่า ผู้เล่นจะได้รับประโยชน์ทุกฝ่าย หรือที่มักเรียกกันว่าจบแบบ win-win                   รวมผลตอบแทนกันแล้วจะมีค่าเป็นบวก

      ในขณะที่ถ้าผลลัพธ์ของเกมเป็นแบบ Zero sum game หมายความว่าจะมีผู้เล่นที่ได้ประโยชน์และ

ผู้เล่นที่เสียประโยชน์เมื่อเกมจบลง หรือเรียกว่าได้เกิดการแพ้หรือชนะ รวมผลตอบแทนกันแล้วจะมีค่าเป็นศูนย์ ซึ่งเกมในลักษณะนี้มักจะสร้างให้เกิดความขัดแย้งขึ้นในระหว่างผู้เล่น

      หากจะนำทฤษฎีเกมไปประยุกต์ใช้     จะพบว่า   การทำธุรกรรมหรือเจรจาต่อรองที่มี

ประสิทธิภาพมากที่สุดคือการแสวงหาผลลัพธ์ที่คู่กรณีได้รับประโยชน์สูงสุดทั้งคู่นั่นเอง นั่นคือผู้บริหารที่เล่นเกมทางธุรกิจอยู่จะต้องพยายามที่จะเล่นเกมในแบบ   Positive sum game   เสมอ 

       ในส่วนที่เกี่ยวข้องกับความขัดแย้ง พบว่า วิธีการหนึ่งที่จะหลีกเลี่ยงการเกิดความขัดแย้งขึ้น

ภายหลังก็คือการทำสัญญาหรือข้อตกลง (Contract) ระหว่าง 2 ฝ่ายเพื่อยึดปฏิบัติและกำหนดบทลงโทษสำหรับผู้ละเมิดสัญญา

        หากมีการเล่นเกมเดิมซ้ำๆ กันหลายครั้ง(Repeated  Games)  จะทำให้เกิดข้อตกลงหรือความ

ร่วมมือกันได้ง่ายขึ้นโดยธรรมชาติ เนื่องจากผู้เล่นจะสามารถตามรอยประวัติศาสตร์หรือผลลัพธ์ที่เคยเกิดขึ้นและจะสามารถคาดหมายผลลัพธ์ที่จะเกิดขึ้นต่อไปได้แม่นยำขึ้น

       อย่างไรก็ตาม ความร่วมมือแม้ว่าจะสร้างความพอใจที่สูงที่สุดในระหว่างผู้เล่น ในหมู่ผู้เล่นเอง

ควรคำนึงถึงจริยธรรมในการดำเนินธุรกิจโดยไม่อาศัยผลประโยชน์อันเกิดเนื่องมาจากความร่วมมือซึ่งกันและกันทำความเสียหายให้แก่สังคมทั่วไป

                   ตัวแปรตัวต่อไปที่สำคัญในทฤษฎีเกมอีกอย่างหนึ่งโดยเฉพาะที่จะเกี่ยวข้องเกี่ยวกับกลยุทธ์ในกระบวนการตัดสินใจ คือ ตัวแปรที่เกิดเนื่องจาก ความเสี่ยง

                    ทฤษฎีเกมสามารถแสดงให้เห็นว่ามนุษย์ที่มีวิธีการคิดแบบมีเหตุมีผล จะมีวิธีการชั่งนำหนักความเสี่ยงที่จะเกิดขึ้นแก่ตัวเองอย่างไร

                    โดยทฤษฎีเกมได้อธิบายไว้ว่า ความเสี่ยงก็คือความไม่แน่นอน( Uncertainly)  หรือโอกาสความน่าจะเป็นทางสถิติจากเหตุการณ์ที่จะเกิดขึ้น (Probability) ซึ่งจะทำให้สามารถประเมินค่าความคาดหวังในผลตอบแทน (Expected  Return)   ของการตัดสินใจได้ตามทฤษฎีทางสถิติ

                    มนุษย์ทุกคนมักจะไม่ชอบความเสี่ยง (Risk averse) และเมื่อทราบว่าต้องเผชิญกับความเสี่ยงและต้องการที่จะขจัดความเสี่ยงให้หมดไป จึงจำเป็นจะต้องเกิดค่าใช้จ่ายเพื่อสรรหาวิธีการที่จะลดความเสี่ยงนั้นๆ ให้เหลือน้อยที่สุด ค่าใช้จ่ายนี้เรียกว่า Risk premium

                    ผู้ที่คิดอย่างมีเหตุมีผลจะไม่พยายามที่จะขจัดความเสี่ยงที่จะเกิดขึ้นให้หมดไปโดยสิ้นเชิงเนื่องจากจะทำให้เกิดค่าใช้จ่ายสูงมาก แต่จะเกิดความพอใจเมื่อพบว่าได้สร้างความป้องกันความเสี่ยงไว้ระดับหนึ่งที่ตนเห็นว่าเหมาะสมและคุ้มค่าที่สุด

                     แต่ในเชิงการบริหารจัดการธุรกิจ ผู้บริหารมักจะทราบอย่างดีว่า ความเสี่ยงมักจะเกิดคู่กับโอกาส หากขจัดความเสี่ยงออกไปเสียหมดก็จะเป็นการลบโอกาสที่อาจจะได้ในอนาคตออกไปเหมือนกัน  เมื่อมองในระดับบริษัทหรือองค์กรจะเห็นได้ว่าองค์กรมักจะสามรถรับความเสี่ยงได้มากกว่าตัวบุคคลใดบุคคลหนึ่ง การป้องกันความเสี่ยงในระดับองค์การอาจทำได้โดยการกระจายความเสี่ยง (Portfolio Diversification)  โดยใช้แนวคิดที่ว่า อย่านำไข่ทั้งหมดใส่ไว้ในตะกร้าใบเดียว   (Don’t  put all eggs in one basket ) นอกจากนั้นหากมีฝ่ายหนึ่งที่ไม่ชอบความเสี่ยง แต่อีกฝ่ายหนึ่งสามารถรองรับความเสี่ยงได้มากกว่า ก็อาจเกิดการถ่ายโอนความเสี่ยงโดยฝ่ายที่ไม่ชอบความเสี่ยงมักจะเป็นผู้ที่ต้องจ่ายผลประโยชน์ตอบแทนส่วนหนึ่งให้แก่ฝ่ายที่กล้าจะรับความเสี่ยงไว้ ซึ่งเป็นที่มาของธุรกิจการรับประกันแสดงให้เห็นว่า การจัดการกับความเสี่ยงอย่างเหมาะสมจะเป็นวิธีหนึ่งที่จะทำให้เกิดความได้เปรียบในการเจรจาต่อรอง

                    วิธีการเพิ่มอำนาจการต่อรอง  เป็นการนำทฤษฎีเกม ไปประยุกต์ใช้กับการบริหารธุรกิจอีกประการหนึ่งในการสร้างกลยุทธ์เพื่อเพิ่มอำนาจต่อรองให้กับผู้เจรจา  ในความเป็นจริงแล้ว คำว่า อำนาจการต่อรอง   เป็นสิ่งที่ค่อนข้างคลุมเครือและไม่ให้ความหมายอะไรมากนัก ดังนั้นผู้บริหารต้องมองให้เห็นว่า สิ่งที่สำคัญในการต่อรองมิใช่เป็นการหาวิธีการเพื่อหาอำนาจต่อรองหรือหาว่าอำนาจต่อรองคืออะไร อยู่ที่ไหน แต่ควรเป็นการหาวิธีเพื่อสร้างอำนาจต่อรองต่างหากที่ผู้เจรจาจะต้องคำนึงถึง   การที่ผู้เจรจาสามารถหาเหตุผลสนับสนุนความจริงจังของข้อต่อรองของตนเองให้เป็นที่ยอมรับของคู่เจรจา จะเป็นกลยุทธ์สำคัญที่จะทำให้การเจรจาได้ผลตามความต้องการของฝ่ายตน ซึ่งจะเป็นการสร้างอำนาจต่อรองของตนเองขึ้นโดยอัตโนมัติ

                       ตัวอย่างต่อไปนี้เป็นเกมการซื้อขายธรรมดาที่จะสามารถพบเห็นได้ทั่วไป สมมุติว่าในการเจรจาซื้อขายรถยนต์คันหนึ่ง ผู้ขายบังเอิญทราบ ลูกค้าเป้าหมายที่เป็นผู้ซื้อได้กำหนดราคาที่เขายินดีจ่ายคือ 1.1 ล้านบาทไว้ในใจแล้ว และในขณะเดียวกันผู้ซื้อก็ทราบว่าผู้ขายมีต้นทุนอยู่เพียง 1 ล้านบาท  เกมการเจรจาต่อรองที่จะเกิดขึ้นก็คือผู้ใดจะได้ส่วนแบ่งจากส่วนต่าง 100,000 บาทที่เกิดขึ้นนี้ได้มากที่สุด   ถ้าผู้ขายสามารถขายได้ในราคา  1.1  ล้านบาท  ผู้ขายก็จะได้ส่วนต่างกำไรไปทั้งหมด  หรือหากผู้ซื้อสามารถต่อรอง  และซื้อได้ในราคา 1 ล้านบาท  ผู้ซื้อก็จะได้ส่วนต่างที่ควรจะเป็นกำไรคืนไปทั้งหมด    และถ้าราคาขายอยู่ระหว่าง  1.1  และ  1  ล้านบาท  ทั้งสองฝ่ายก็จะแบ่งกำไรกันไปตาม     สัดส่วน    ทั้งสองฝ่ายควรจะเจรจาต่อรองอย่างไรจึงจะทำให้ตนได้ประโยชน์สูงสุด

                    ในเกมดังกล่าวผู้ที่จะได้เปรียบในการต่อรองก็คือผู้ที่สามารถหาเหตุผลมาสนับสนุนข้อเสนอของตนเองจนทำให้อีกฝ่ายหนึ่งยอมรับ

          กลยุทธ์หนึ่งซึ่งอาจนำมาใช้ได้ในกรณีนี้ก็คือ  การสร้างให้คู่ต่อรองเกิคความเชื่อ  (Forming

Belief)  เพื่อให้ฝ่ายตรงข้ามได้เชื่อว่าการเจรจาจะยุติได้ก็ต่อเมื่อมีการยอมรับข้อเสนอที่เรากำหนดไว้เท่านั้น    เช่น  ผู้ขายจะได้เปรียบ หากสามารถทำให้ผู้ซื้อ  “เชื่อ”  ว่าเขาจะไม่ยอมขายรถคันนี้โดยเด็ดขาดถ้าไม่ได้ราคา 1.09 ล้านบาท เป็นต้น  ผู้ขายจึงใช้กลยุทธ์การตั้งราคาคงที่ที่  1.09  ล้านบาท  โดยไม่สนใจการต่อรองจากลูกค้า  ซึ่งเป็นเทคนิคการสร้างอำนาจต่อรอง ผ่านกลยุทธ์การสร้างให้คู่ต่อรองเกิดความเชื่อในรูปแบบที่เรียกว่า  Take-it-or-leave-it    นอกจากนี้   หากคู่เจรจาต่อรองสามารถสร้างและชี้ให้เห็นทางเลือกต่าง ๆที่มีเหตุผลสนับสนุน  (Alternative  Opportunities)  ที่ทำให้ฝ่ายตรงข้ามเห็นว่าทางเลือกที่เราต้องการเป็นทางเลือกที่ดีที่สุดของเขา  ก็จะเป็นกลยุทธ์ลึกล้ำที่จะทำให้เราได้ความเป็นต่อในการเจรจาต่อรอง

           ประการต่อมา  อำนาจต่อรองจะตกเป็นของผู้ที่มีต้นทุนต่ำกว่าหากการเจรจายืดยาว

ออกไป (Delay  Cost)

            ดังนั้นหากเราสามารถทำให้คู่เจรจาอึดอัดต่อความยืดเยื้อในการเจรจา  หรือสามารถสร้างสถานการณ์เพื่อให้ผู้เจรจาต้องการให้การเจรจาสิ้นสุดลงโดยเร็ว   เราก็จะเป็นต่อในการเจรจา   นักเจรจาที่ดีจะต้องพยายามประเมินหา  Delay Cost  ของตนเองและฝ่ายตรงข้ามตลอดเวลา  ในการเจรจาเพื่อชิงความเป็นต่อเหนือฝ่ายตรงข้าม

                    ในกรณีที่เกมส์มีผลลัพธ์ (Outcomes)  ที่เป็นที่พึงพอใจของคู่เจรจาทั้งสองฝ่ายเกิดขึ้นได้มากกว่าหนึ่งกรณี  หรือมีผลลัพธ์ที่ทำให้ทั้งสองฝ่ายได้ผลประโยชน์มากขึ้นกว่าการที่การเจรจาจะไม่เกิดการตกลงกัน   ในสภาวะเช่นนี้ผลลัพธ์ที่จะถูกเลือกจะเป็นผลลัพธ์ที่สร้างจุดดึงดูดใจ  (Focal  Point)   ให้ทั้งสองฝ่ายมากที่สุด

 

          ตามทฤษฎีเกมแล้ว Focal Point  อาจได้แก่   จุดต่าง ๆ ที่

1.        เป็นเหตุการณ์ที่เคยเกิดมาแล้วในอดีต

2.       เป็นสิ่งที่พิสูจน์ได้จากการคำนวณ

3.       เป็นคำแนะนำหรือความคิดเห็นของบุคคลที่สาม (ที่ไม่มีส่วนเกี่ยวข้องได้เสีย)

 

          ดังนั้น  กลยุทธ์อีกประการหนึ่งที่ทฤษฎีเกมได้แนะนำไว้ในการเจรจาต่อรองคือ  เราควรสังเกตและค้นหาจุดที่จะเป็น  Focal  Point  ของการเจรจาให้พบ  คู่เจรจาใดที่สามารถค้นพบ  Focal  Point  ได้ก่อน  ก็จะเป็นผู้ที่เป็นต่อในการเจรจา

          กลยุทธ์สุดท้ายในการเจรจาต่อรองคือ   กลยุทธ์การให้คำยืนยันหรือคำมั่นสัญญา  (Commitment)   กลยุทธ์นี้มีความมุ่งหมายเพื่อชี้นำความคาดหวังของฝ่ายคู่เจรจา  เช่น  ผู้ขายอาจยืนยันว่า  หากผู้ซื้อสามารถไปซื้อจากที่อื่นได้ ในราคาต่ำกว่าที่เสนอ  ก็จะคืนเงินให้ทันที  เป็นต้น

          กลวิธี  (Tactics)  เพิ่มเติมในการนำกลยุทธ์ Commitment  นี้ไปใช้ให้ประสบความสำเร็จ  ได้แก่  

-          ใช้การยืนกรานปฏิเสธให้ต่อรองใด ๆ ทั้งสิ้น  (Refuse  to  bargain )

-          ยื่นเงื่อนไขสุดท้าย  (All or nothing)

-          ต้องมั่นใจว่า วิธีนี้จะได้ผล  (Believeable  if  it  is  to  work)

-          ตั้งเงื่อนไขว่า  ถ้าเกิดเป็นจริง เราจะเสียหายเป็นอย่างยิ่ง (Burn bridges)

          สำหรับกลยุทธ์  Commitment  นี้เป็นกลยุทธ์ที่ให้ผลกระทบรุนแรงที่สุดในการสร้างอำนาจต่อรอง  ดังนั้นจึงควรระมัดระวังอย่าให้ฝ่ายตรงข้ามนำมาใช้กับเราเสียก่อน

             

ทฤษฏีเกมกับการวางแผนกลยุทธ์

การประยุกต์ใช้ทฤษฏีเกมเมื่อผู้เล่นมีข้อมูลไม่สมบูรณ์

          กลยุทธ์การใช้ข้อมูลเป็นเรื่องที่สำคัญต่อการประสบความสำเร็จของนักบริหารท่ามกลางสถานการณ์ที่ผันผวนไม่แน่นอนเช่นในปัจจุบันอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ ทฤษฏีเกมจะช่วยในการสร้างโมเดลการตัดสินใจทางธุรกิจที่เข้าใกล้สถานการณ์ชีวิตจริง (Real Life)  ได้ใกล้เคียงมากที่สุด ทฤษฏีหนึ่ง

                   การต่อรองที่มีข้อมูลไม่เพียงพอ เราอาจเริ่มต้นวิเคราะห์สถานการณ์โดยอิงจาก “ เกมขายรถ “ โดยเปลี่ยนสถานการณ์แวดล้อมใหม่เพื่อให้สะท้อนภาพกรณีที่ผู้เล่นมีข้อมูลไม่สมบูรณ์

                   สมมติว่าผู้ขายมีรถ 2 คันที่มีต้นทุนขายเท่า ๆ กัน คือ 1 ล้านบาท และมีผู้ซื้อเป้าหมายอยู่ 2 คน ผู้ซื้อคนแรกยินดีที่จะจ่ายเงินเพียง 1.1 ล้านบาทเพื่อซื้อรถ 1 คัน ส่วนผู้ซื้อคนที่สองยินดีที่จะจ่ายในราคาที่สูงกว่า คือ 1.4 ล้านบาทสำหรับรถคันที่เหลือ

                   ในชีวิตจริงเป็นที่แน่นอนว่าผู้ขายย่อมไม่ทราบว่าลูกค้าที่เข้ามาซื้อรถเป็นลูกค้ากลุ่มใด เพราะผู้ซื้อคงไม่มีใครต้องการที่จะแสดงตัวหรือบอกให้กับผู้ขายทราบว่าตนเองตั้งราคาในใจไว้เท่าไร

                   ดังนั้นหากผู้ขายใช้วิธีกำหนดราคาขายรถทั้งหมดตายตัวไว้ที่ราคาเดียวกัน ผู้ขายควรจะตั้งราคาไว้ที่เท่าใดจึงจะสามารถทำกำไรได้มากที่สุด

                   จะเห็นได้ว่า หากผู้ขายเลือกตั้งราคาที่ต่ำกว่า 1.1 ล้านบาท ลูกค้าเป้าหมายทั้งสองคนต่างก็ยินดีที่จะซื้อรถของเขาหมดทุกคัน


credit:http://oknation.nationtv.tv/blog/print.php?id=304896 

ทฤษฎีเกม (Game Theory) Part 3

 3.       ขั้นตอนในการดำเนินการเจรจา

           ขั้นตอนของการดำเนินการเจรจา (Discussion)   อันหมายถึงเป็นขั้นตอนของการเจรจาต่อรองของคู่เจรจานั้น   วัตถุประสงค์ในขั้นตอนนี้ก็คือการที่จะมีการทดสอบว่าคู่เจรจานั้นมีวัตถุประสงค์ในการเจรจาอย่างไร  มีจุดอ่อนจุดแข็งและมีข้อจำกัดอย่างไร   หรือพูดง่ายๆ คือ เป็นการทดสอบสิ่งที่ตนเองได้มีการเตรียมการ เป็นการทดสอบสิ่งที่เราเรียกว่า H.M.L.เพราะในขั้นตอนของการเตรียมการนั้นเราได้มีการทำการศึกษาถึงวัตถุประสงค์ แนวทางในการเจรจาข้อจำกัด ตลอดจนข้อมูลต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับคู่เจรจาและบริษัทของคู่เจรจา   ในขั้นตอนของการดำเนินการเจรจา (Discussion ) นี้จึงเป็นช่วงโอกาสที่เราจะสามารถล้วงเอาข้อเท็จจริงเกี่ยวข้องกับคู่เจรจาเพื่อที่จะมาทดสอบดูว่าสิ่งที่เราเตรียมการไว้ว่าเป็นวัตถุประสงค์ของคู่เจรจานั้นตรงกับแนวทางที่เราตั้งเอาไว้หรือไม่ เพื่อจะได้มีการปรับ H.M.L.  ที่เราตั้งไว้ให้ใกล้เคียงกับข้อเท็จจริงและมีความเป็นไปได้มากที่สุด  และในขั้นตอนการดำนินการเจรจา (Discussion)   นั้นสิ่งที่เราต้องการจะแสวงหาก็คือข้อมูลจากการพูดคุยโดยตรงกับคู่เจรจาในเรื่องที่เกี่ยวข้องกับความสนใจ ทัศนคติ ตลอดจนข้อจำกัดของคู่เจรจา

              ในขั้นตอนของการดำเนินการเจรจา (Discussion) สิ่งที่จะทำให้เราได้มาซึ่งข้อมูลเกี่ยวกับคู่เจรจานั้นต้องอาศัยปัจจัยที่มีความสำคัญมากประการหนึ่งนั่นก็คือ ความไว้เนื้อเชื่อใจซึ่งกันและกัน ความเชื่อมั่นที่มีต่อกัน (Trust)    เพราะฉะนั้นในขั้นตอนนี้การปูพื้นเพื่อที่จะนำไปสู่การสร้างบรรยากาศแห่งความเข้าอกเข้าใจและความเชื่อมั่นที่มีต่อกันจึงนับเป็นเทคนิคประการสำคัญ ที่สอดแทรกอยู่ในขั้นตอนการดำเนินการเจรจา (Discussion)     ในกรอบดังกล่าวอาจจะกล่าวได้ว่าการพบกันครั้งแรกนั้นนับว่าเป็นส่วนสำคัญ เพราะการพบกันครั้งแรกและการแนะนำตัวนั้นอาจจะเป็นจุดเริ่มต้นแห่งการสร้างบรรยากาศในเรื่องของการเชื่อมั่นที่มีต่อกันในช่วงของการเจรจาต่อรอง

 

ประเภทของการเจรจาต่อรอง จำแนกออกเป็น 3 ประเภทหลัก  คือ 

1.       การเจรจาต่อรองทางการทูต

การเจรจาทางการทูตนั้นมีความเป็นทางการอย่างมากและเป็นเรื่องที่เกี่ยวข้องกับผลประโยชน์ของประเทศชาติ ดังนั้นลักษณะของการเจรจาจึงมีความเข้มข้น เนื้อหาสาระในการเจรจานั้นย่อมถูกกำหนดด้วยข้อเท็จจริง ในการเจรจาขั้นเตรียมการค่อนข้างจะมีความพิถีพิถันเนื่องจากผลประโยชน์แห่งชาติเป็นเดิมพัน

ลักษณะการเจรจาทางการทูตจึงอาจกล่าวได้ว่าสามารถที่จะมองจากการใช้ทฤษฎีเกมได้ดีที่สุดประการหนึ่ง เพราะทฤษฎีเกม(Game Theory) นั้นตั้งอยู่บนสมมติฐานที่ว่าผู้ร่วมนั้นจะมีข้อมูลใกล้เคียงกัน มีความรู้ความสามารถใกล้เคียงกัน และมีเหตุมีผลซึ่งจะไม่ทำให้ฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งได้เปรียบ

2.       การเจรจาต่อรองในทางการค้า (Commercial Negotiation)

ประเภทของการเจรจาทางการค้าจะมีความหลากหลายและมีความแตกต่างกันในระดับหนึ่ง โดยส่วนมากมักจะเป็นการเจรจาแบบอะลุ่มอล่วย ลักษณะการเจรจาต่อรองทางการค้าส่วนมากจะจบลงด้วยความได้เปรียบของผู้ซื้อและความเสียเปรียบของผู้ขายซึ่งส่วนหนึ่งนั้นอาจจะเป็นเพราะทัศนคติและความไม่ชำนาญของผู้เจรจา กล่าวคือความเสียเปรียบของผู้ขายเกิดจากการเตรียมการและทัศนคติที่ยอมตั้งแต่ต้นนั่นเอง

3.       การเจรจาต่อรองในทางอุตสาหกรรม (Industrial Negotiation)

ส่วนใหญ่เป็นการเจรจาต่อรองระหว่างลูกจ้างกับนายจ้างในประเด็นข้อพิพาททางแรงงาน ลักษณะการเจรจาดังกล่าวมักเป็นบรรยากาศที่ค่อนข้างก้าวร้าวและบางครั้ง   อาจดูเหมือนว่าอาจเกิดความรุนแรง หรืออาจจะหยุดชะงักเพราะฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งไม่ยอมเจรจาด้วยเพื่อสร้างแรงกดดันให้อีกฝ่ายหนึ่ง

          การเจรจาต่อรองนั้นแม้ว่าจะมีหลักการเหมือนกันก็ตามแต่ว่า    คู่เจรจาจะต้องเข้าใจในรายละเอียดในเรื่องของบรรยากาศ และท่าที่ โดยเฉพาะอย่างยิ่งความแตกต่างที่เกิดจากประเภททางการทูต ทางการค้า และทางอุตสาหกรรม คู่เจรจาในแต่ละประเภทนั้นย่อมรู้ถึงจุดอ่อนจุดแข็งและเข้าใจถึงประเด็นแห่งความแตกต่าง จึงจะประสบความสำเร็จในการเจรจาและสามารถรักษาผลประโยชน์ได้มากที่สุดโดยได้ข้อยุติใกล้เคียงกับสิ่งที่ต้องการมากที่สุด

ลักษณะของการเจรจาต่อรอง  จำแนกออกเป็น 2 รูปแบบ คือ

1.       การเจรจาต่อรองแบบได้บางส่วน (Distributive Negotiation)

การเจรจาต่อรองแบบได้บางส่วน หมายถึง การเจรจาต่อรองในลักษณะที่ว่าผลประโยชน์จะต้องมีการกระจายระหว่างคู่เจรจาไม่มีคนใดได้ทั้งหมด  การใช้ทฤษฎี H.M.L.ในทฤษฎีเกม ก็เข้าข่ายของการเจรจาต่อรองแบบได้บางส่วนดังจะเห็นได้ว่าไม่มีคู่เจรจาคนใดได้ 100% (Ideal Position)

2.       การเจรจาต่อรองแบบได้เต็มส่วน (Integrative Negotiation)

การเจรจาต่อรองแบบได้เต็มส่วน หมายถึง การเจรจาต่อรองในลักษณะ ที่คู่เจรจาทุกฝ่ายจะ         ได้เต็มที่ หรือ 100 % ซึ่งการเจรจาแบบนี้จะมีความยากลำบากกว่าการเจรจาต่อรองแบบได้บางส่วนเพราะความสำเร็จในการเจรจาลักษณะนี้ย่อมขึ้นอยู่กับขอบเขตและความลึกของข้อมูลเกี่ยวกับความต้องการของคู่เจรจาในทางปฏิบัติการเจรจาต่อรองแบบได้เต็มส่วนเป็นเรื่องที่ทำได้ยาก 

นอกจากนี้ทฤษฎีเกมเป็นอีกเรื่องหนึ่งที่นำเอาแมตริกซ์มาประยุกต์ใช้ในเรื่องของธุรกิจ         เป็นการตัดสินใจภายใต้สภาวการณ์ที่มีการแข่งขัน   การตัดสินใจประเภทนี้ ผู้บริหารไม่สามารถจะทำ ได้อย่างมีอิสระ   แต่จะขึ้นอยู่กับการตัดสินใจของคู่แข่งขันคนอื่นๆ ด้วย เช่น    การกำหนดกลยุทธ์ในการโฆษณาสินค้า   หรือการวางแนวทางในการส่งเสริมการขาย  เป็นต้น

         ในสถานการณ์ที่มีการแข่งขันระหว่างบุคคลตั้งแต่  2  ฝ่าย หรือหน่วยงาน  2 หน่วยงานขึ้นไป  เรียกการแข่งขันนี้ว่า เกม (game)   สำหรับบุคคลหรือหน่วยงานที่แข่งขันกัน   เรียกว่า ผู้เล่นเกม (players)  ภายใต้สภาวการณ์ดังกล่าวนี้ ผู้เล่นเกมจะตัดสินใจอย่างไรจึงจะได้รับผลตอบแทน  หรือประโยชน์เหนือฝ่ายตรงข้าม  ทฤษฎีเกม(game  theory)  จะเป็นเครื่องมือชนิดหนึ่ง ที่ช่วยให้ผู้เล่นเกมตัดสินใจได้อย่างมีประสิทธิภาพ     ผู้เล่นเกมจะมีคู่แข่งขัน   เรียกว่าฝ่ายตรงข้าม  และผู้เล่นเกมแต่ละคนจะเลือกวิธีเล่นเกมได้หลายวิธี   ซึ่งการเลือกวิธี เล่นเกมนี้จะเรียกว่า  กลยุทธ์หรือกลวิธ ี(Strategies)  กลวิธีที่ผู้ตัดสินใจเลือกเล่นแบ่งเป็น  2  ประเภท  คือ

        1.    กลยุทธ์แท้ (pure  Strategies)  ผู้เล่นเกมที่เลือกใช้กลวิธีประเภทนี้   จะเลือกเล่นเกมโดยวิธีใดวิธีหนึ่งตลอดเวลา

        2.    กลยุทธ์ผสม (mixed  startegies )     ผู้เล่นเกมที่เลือกใช้กลวิธีประเภทนี้  จะเลือกเล่นเกมโดยเล่นหลายวิธีผสมกัน

                   ในการเล่นเกมนั้นผู้เล่นแต่ละฝ่ายจะไม่ทราบว่าฝ่ายตรงข้ามจะเลือกเล่นเกมด้วยกลยุทธ์ใด  จนกว่าการแข่งขันจะเริ่มต้นและเกมสิ้นสุดลง    ฝ่ายแพ้จะเป็นผู้จ่ายค่าตอบแทน    (payoff หรือ outcomes )  ให้แก่ฝ่ายชนะ       ผลตอบแทนโดยเฉลี่ยต่อการเล่น 1 ครั้ง  ที่ฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งจะได้ประโยชน์  เรียกว่า  ค่าของเกม (vale  of  game)  

         การเล่นเกมจัดแบ่งเป็น  2  ประเภท  ได้แก่ เกมที่มีผู้เล่น  2  ฝ่าย (Two - person  games)  และเกมที่มีผู้เล่นหลายฝ่าย   (n - person  games )   เกมประเภทหลังนี้จะมีผู้เข้าร่วมเล่นเกมมากกว่า  2  ฝ่าย  เช่น  การแข่งขันทางด้านธุรกิจต่างๆ  การเมืองระหว่าง ประเทศ  เป็นต้น   แต่ในที่นี้จะขอกล่าวเฉพาะเกมที่มีผู้เล่น  2  ฝ่าย  เท่านั้น

เกมระหว่าง 2  ฝ่าย  ที่มีผลรวมเท่ากับศูนย์ ( two - person  zero - sum  game )

         เกมประเภทนี้เป็นที่รู้จักกันดี      เป็นเกมที่สามารถนับจำนวนวิธีเล่นเกมของแต่ละฝ่ายได้   ส่วนการเลือกกลยุทธ์ของการเล่นนั้น   ผู้เล่นเกมสามารถเลือกเล่นได้ทั้งแบบกลยุทธ์แท้  และกลยุทธ์ผสม  เมื่อเกมสิ้นสุด  ฝ่ายชนะจะได้รับผลตอบแทนจำนวนหนึ่ง ซึ่งเท่ากับจำนวนที่ฝ่ายแพ้ต้องจ่าย   ดังนั้นผลรวมของค่าตอบแทนของผู้เล่นทั้งสองฝ่ายที่ได้รับและเสียจึงเท่ากับศูนย์   


to be continue...
credit: http://oknation.nationtv.tv/blog/print.php?id=304896 

ทฤษฎีเกม (Game Theory) Part 2

 แนวคิดการเจรจาต่อรองเชิงกลยุทธ์ (Strategic Negotiation)

             การเจรจาต่อรองหมายถึง   กระบวนการในการแก้ไขปัญหาหรือความขัดแย้งระหว่างผู้ที่เกี่ยวข้องมากกว่า  2  ฝ่ายขึ้นไปโดยวัตถุประสงค์ของผู้ที่เข้าร่วมเจรจาต่อรองนั้นต้องการที่จะหาข้อสรุปที่เป็นที่ยอมรับของทุกฝ่าย อาจจะกล่าวได้ว่าการเจรจาต่อรองนั้นจะเกี่ยวข้องกับองค์ประกอบ  3  ประการก็คือ

1.       มีความขัดแย้งหรือความเห็นที่ไม่ตรงกันหรือมีช่องว่างในการสื่อสารระหว่าง ผู้ที่เข้าร่วมการเจรจาต่อรอง

2.     ในการเจรจาต่อรองนั้นองค์ประกอบที่สำคัญที่จะนำไปสู่กระบวนการในการเจรจาต่อรองและอาจจะนำไปสู่ข้อสรุปได้นั้น   จะต้องมีเจตจำนงของผู้ที่เข้าร่วมเจรจา   และหาข้อสรุปร่วมกันในการเจรจาต่อรองนั้น  ถ้าหากฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งไม่มีเจตจำนงหรือไม่มีความตั้งใจเข้าร่วมการแก้ไข  การเจรจาต่อรองนั้นย่อมไม่สามารถจะเกิดขึ้นได้   และถ้าหากมีการเจรจาก็ไม่สามารถนำไปสู่การหาข้อยุติได้

3.    องค์ประกอบสำคัญในการให้การเจรจาต่อรองสามารถหาข้อยุติได้ นั้นต้องหมายความว่าผลจากการเจรจานั้นฝ่ายที่เข้าร่วมการเจรจาจะต้องเป็นผู้ได้ผลประโยชน์กล่าวคือ   ผลที่ได้จากการหาข้อยุติ(Benefit)  จะต้องมีมากกว่าผลเสียหรือต้นทุน(Cost)   กล่าวอีกนัยหนึ่งก็คือการเจรจาจะไม่มีทางบรรลุสู่ข้อตกลงได้ถ้าหากฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งได้และอีกฝ่ายหนึ่งเสีย    หรือพูดง่ายๆ ก็คือเกิดสถานการณ์ที่มีฝ่ายหนึ่งเป็นผู้ชนะ (win -win)    และอีกฝ่ายหนึ่งเป็นผู้แพ้(loser)   การที่จะเจรจาตกลงไปสู่ความสำเร็จได้นั้นคู่เจรจาทุกฝ่ายจะต้องเป็นผู้ที่มีส่วนได้มากกว่าส่วนเสีย หรือ เป็นผู้ชนะทั้งคู่ (win- win) นั่นเอง     กล่าวโดยสรุปก็คือในการเจรจาต่อรองนั้นการที่จะนำไปสู่ข้อสรุปได้นั้น    จะต้องไม่เกิด ปรากฎการณ์ ในสิ่งที่เรียกว่า “เกมศูนย์ (Zero Sum Game) “     อันหมายถึงฝ่ายหนึ่งเป็นผู้ได้อีกฝ่ายหนึ่งเป็นผู้เสีย    อย่างไรก็ตามองค์ประกอบที่จะนำไปสู่การเจรจาที่ประสบความสำเร็จนั้นจะต้องนำไปสู่ลักษณะที่เราเรียกว่า”เกมบวก(Positive Sum Game)”  นั้นก็คือ  2  บวก  2  เป็น 5    โดยผู้ร่วมเจรจาเป็นผู้ได้ทุกฝ่าย    

เทคนิคในการเจรจาต่อรอง มี 2 แนวทาง

1.       แนวทางจิตวิทยา     (Psychological  Approach)

2.      แนวทางทฤษฎีเกม  (Game  Approach)

การใช้แนวทางจิตวิทยา ในการเจรจาต่อรอง   แนวทางในการเพิ่มประสิทธิภาพในการเจรจาต่อรองที่มีการใช้แล้วพูดถึงมากก็คือแนวทางด้านจิตวิทยา (Psyshological Approach)  กล่าวคือ เป็นแนวทางในการใช้หลักจิตวิทยาพูดจาหว่านล้อมและดำเนินการทุกอย่างเพื่อประสบความสำเร็จ    ชึ่งข้อยุติในด้านใดด้านหนึ่งในแนวทางดังกล่าวนี้คู่เจรจาจะต้องพยายามทำความเข้าใจในเรื่องจิตวิทยา  ซึ่งอาจจะหมายถึงนิสัยใจคอของคู่เจรจา   สถานภาพทางด้านอารมณ์ของคู่เจรจา   แรงบีบคั้นหรือสถานการณ์ใดด้านของตำแหน่งที่จะมีผลต่อการแสดงออกถึงแนวทางคิดและท่าทีที่เกี่ยวข้องกับเรื่องของการเจรจาตลอดจนการทำความเข้าใจบทบาทและสถานภาพของคู่เจรจา  องค์ประกอบหลักที่มีความสำคัญที่จะทำให้เราสามารถกำหนดกลยุทธ์เพื่อให้สอดคล้องกับสถานภาพทางด้านจิตวิทยาอันเป็นผลมาจากตัวแปรต่าง ๆ  ที่เกี่ยวข้องกับคู่เจรจา   หลักทางด้านจิตวิทยาในการเจรจาต่อรองนั้นในบางกรณีอาจจะนำไปสู่การจัดฉากเพื่อปูพื้นสู่การเจรจา   ยกตัวอย่างเช่นในบางกรณีนั้นการเจรจาการทูตอาจจะหมายถึงการที่จะต้องกำหนดตำแหน่งในการนั่งการจัดที่นั่งในระดับที่สูงกว่าอีกฝ่ายหนี่งที่นั่งอยู่ในระดับต่ำ     อาจจะสร้างภาพในทางจิตวิทยาทำให้ผู้ที่นั่งอยู่ในระดับสูงนั้นมีความได้ เปรียบ  และทำให้เกิดผลกระทบในด้านจิตวิทยาต่อผู้ที่นั่งในระดับที่ต่ำกว่า

2. ขั้นตอนในการเตรียมการ 

2.1 การสะสมข้อมูล (Information Collection) 

                   เทคนิคในการเจรจาต่อรองบนพื้นฐานของ Multi-dimensional Approach นั้นมุ่งเป้าในประเด็นสำคัญก็คือ          เพื่อให้วิธีการเจรจาต่อรองและเป้าหมายในการเจรจาต่อรองนั้นสามารถที่จะไปสู่จุดที่มีประสิทธิภาพมากที่สุด   สำหรับผู้ที่มีการเตรียมการในช่วงขั้นตอนแรกของแนวทางในการเจรจาอันหมายถึง   การเตรียมการ  (Preparation)    องค์ประกอบที่สำคัญที่สุดในส่วนนี้ก็คือการให้ได้มาซึ่งข่าวสาร (Information)  กล่าวคือในขั้นตอนของการเตรียมการ(Preparation)  นั้นวัตถุประสงค์ที่สำคัญมากที่สุดก็คือ   การที่จะให้เรารู้จักตัวเราเองมากที่สุดและรู้จักคู่เจรจาให้มากที่สุด   กลไกที่จะเข้าสู่วัตถุประสงค์ตรงนี้ก็คือการได้ข้อมูลข่าวสารเกี่ยวกับตัวเราเองและคู่เจรจาให้มากที่สุดเท่าที่จะมากได้  ข้อมูลข่าวสารเกี่ยวกับตัวเราเองนั้นต้องรู้เรื่องบริษัทเรา  ต้องรู้เรื่องผลิตภัณฑ์  สายผลิตภัณฑ์  เครือข่ายของบริษัท  องค์กรของบริษัท  ค่านิยมของบริษัท ทุกเรื่องที่เกี่ยวกับบริษัท ในขณะเดียวกันก็ต้องรู้เรื่องตัวเราเอง  รู้เรื่องสายงาน รู้เรื่องจิตวิทยาตัวเราเอง  ในส่วนที่เกี่ยวข้องกันข่าวสารของคู่เจรจาก็คือต้องศึกษาถึงบริษัทที่คู่เจรจาอยู่ด้วย  แนวทางของบริษัท  ความได้เปรียบเสียเปรียบของบริษัท  จุดอ่อนจุดแข็งของบริษัท ข่าวสารในเรื่องการเงิน บุคลาการ ผู้บริหาร หรือเรื่องสายผลิตภัณฑ์ เทคโนโลยี   และทุกเรื่องที่เกี่ยวข้องกับบริษัทของคู่เจรจา    ตลอดจนการให้ได้มาซึ่งข่าวสารที่เกี่ยวข้องกับตัวคู่เจรจาเอง  ก็คือศึกษาถึงประวัติความเป็นมา   ระดับการศึกษา  จิตวิทยา  อารมณ์ ญาติพี่น้อง ทุกเรื่องซึ่งจะเป็นวัตถุดิบที่สำคัญที่จะทำให้เราสามารถกำหนดแนวทาง  หรือวัตถุประสงค์ในการเจรจาที่มีประสิทธิภาพมากที่สุด

2.2     การกำหนดวัตถุประสงค์ (Objective) และ H.M.L.

ภายหลังจากขั้นตอนในการรวบรวมข้อมูลแล้ว ขั้นตอนต่อไปก็คือ

ขั้นตอนในการกำหนดวัตถุประสงค์ (Objective) และกำหนด H.M.L.    การรวบรวมข้อมูล     ก็เพื่อนำมาใช้เป็นพื้นฐานในการวิเคราะห์ถึงวัตถุประสงค์ที่อยู่ในใจของคู่เจรจา ว่าต้องการอะไรจากเรา หลังจากนั้นเราต้องจัด H.M.L. ของคู่เจรจา กล่าวคือ  ดูว่าวัตถุประสงค์  หรือสิ่งที่คู่เจรจาของเราอย่ากได้จากเราสูงสุด (H) คืออะไร   ความต้องการระดับกลาง (M) ของเขาคืออะไร    และวัตถุประสงค์ระดับต่ำสุด (L) ของเขาคืออะไร

           นอกจากการกำหนด H.M.L. ของคู่เจรจาแล้ว    เราเองก็ต้องกำหนดวัตถุประสงค์ที่เราอยากได้จากคู่เจรจา และกำหนด H.M.L. ของเราเอง   เพื่อจะได้นำไปวิเคราะห์ว่า บริเวณที่จะไปหาข้อยุติได้ (Bargaining Arena) อยู่ตรงไหน   ในกรณีที่เราพบว่า ไม่สามารถหา Bargaining Arena  ระหว่างเรากับคู่เจรจาได้   ก็จงอย่าไปทำการเจรจา เพราะโอกาสล้มเหลวมีสูงจนกว่าจะมีการปรับวัตถุประสงค์หรือเงือนไขใหม่ที่พอจะเป็นที่ยอมรับระหว่างกันได้เท่านั้นจึงค่อยทำการเจรจา   

2.3     การกำหนดกลยุทธ์ (Strategy)

           ขั้นตอนต่อไปในการเตรียมการ (Preparation)  ก็คือการเตรียมกลยุทธ์ในการเจรจาการเตรียมกลยุทธ์ (Strategy)   ก็คือการพยายามที่จะเตรียมเนื้อหาเป้าหมาย ตลอดจนแนวทางในการเจรจาเพื่อดึงเกมให้คู่เจรจานั้นไปสู่แนวทางที่มีการกำหนดไว้ ในขั้นตอนของการเตรียมกลยุทธ์นี้ยังหมายถึงการนึกถึงทางออกหรือปฏิกิริยาต่อปัญหาที่จะเกิดขึ้นกับการเจรจา   อย่างไรก็ตามในขั้นตอนของการเตรียมกลยุทธ์การเจรจานั้น  สิ่งที่เตรียมไว้ย่อมไม่ใช่ออกมาในลักษณะการกำหนดแนวทางตายตัว เพราะจะทำให้ความยืดหยุ่นในการเจรจานั้นหมดไป    การเจรจาจะต้องตั้งอยู่บนพื้นฐานของแนวทาง   แต่สิ่งที่มีผลต่อการกำหนดแนวทางในการเจรจานั้นควรจะเป็นทางเลือกในลักษณะกว้าง ๆ เพื่อเปิดโอกาสให้การเจรจานั้นสามารถบรรลุไปสู่ขั้นตอนในการต่อรองซึ่งจะต้องมีความยึดหยุ่นในการเจรจา         หน้าที่ของคู่เจรจาก็คือการเตรียมกลยุทธ์เพื่อดึงเกมทั้งในด้านของประเด็น ช่องทาง  และตลอดจนการควบคุมอารมณ์เพื่อให้ทิศทางในการเจรจาไปสู่เป้าหมาย

2.4     การกำหนดหน้าที่และบทบาท

           ในขั้นตอนของการเตรียมการ (Preparation)  นั้นองค์ประกอบที่สำคัญอีกประการหนึ่งก็คือการกำหนดหน้าที่และบทบาทของผู้เข้าร่วมการเจรจา   โดยปกติการร่วมเจรจานั้นอาจจะหมายถึงการจัดตั้งทีมเพื่อให้การเจรจานั้นมีประสิทธิภาพและประสิทธิผลมากขึ้น   ในกรณีที่สามารถจัดตั้งได้ทีมในการเจรจาก็จะมีอยู่  3  คนที่จะมีบทบาทแตกต่างกันไป       ผู้เจรจาอาจจะเรียกว่า เป็นผู้นำ(Leader)   ผู้ร่วมเจรจาด้วยอาจจะเรียกว่า Summarizer   และอีกผู้สังเกตการณ์ เรียกว่า Observer ในกรณีที่เป็นการเจรจาที่ไม่ใหญ่โตนักทีมของคู่เจรจาอาจจะเหลือเพียงสองก็คือผู้เจรจา (Leader)  และรวมผู้ร่วมเจรจากับนักสังเกตการณ์เป็นบุคคลคนเดียวกัน

           ผู้เจรจา(Leader) นั้นจะเป็นผู้นำการเจรจา โดยปกตินั้นถ้าหากว่าไม่เป็นผู้อาวุโสสุดข้อดีก็คือ   ถ้าหากการเจรจาไม่ประสบความสำเร็จ  ก็ยังมีทางออกที่จะหาผู้มีอำนาจสูงกว่านั้นเข้ามาร่วมเจรจา แต่มีข้อเสียก็คือถ้าหากผู้เจรจานั้นไม่ใช่ผู้มีอำนาจสูงสุด    คู่เจรจาอาจจะมองว่าเขากำลังเจรจากับผู้ที่ยังไม่มีอำนาจเต็มที่อาจทำให้เกิดการลังเลใจ   เพราะฉะนั้นในการจัดหาผู้เจรจานั้นคงจะต้องขึ้นกับความเหมาะสมของสถานการณ์และคู่เจรจาเป็นสำคัญ

           บทบาทของผู้เจรจา(Leader)     ก็คือเป็นผู้ที่จะต้องนำการเจรจาและผลักดันการเจรจาไปสู่เป้าหมายที่กำหนดไว้เป็นผู้ที่พูดและพยายามตั้งคำถามและมีปฏิกิริยาในลักษณะดึงเนื้อหาการเจรจาไปสู่ประเด็นและการหาคำตอบเพื่อหาข้อยุติในการเจรจา     อย่างไรก็ตามต้องยอมรับว่าในการเจรจานั้นบ่อยครั้งมีเรื่องของอารมณ์  จิตวิทยา และบ่อยครั้งมีความเหนื่อยหน่ายเนื่องจากเงื่อนเวลาและสาระในการเจรจาทำให้ผู้เจรจาอยู่ในสภาพอ่อนเพลีย  และไม่พร้อมเต็มที่ ดังนั้นเพื่อป้องกันไม่ให้ประเด็นปัญหาต่าง ๆ เหล่านี้ไปกระทบกับเนื้อหาและแนวทางในการเจรจาความจำเป็นที่จะมีผู้ร่วมเจรจาจึงเกิดขึ้น    ผู้ร่วมเจรจานี้เราเรียกว่า “Summarizer” ซึ่งทำหน้าที่เหมือนเป็นผู้เจรจาทดแทนในขณะที่ผู้เจรจาหลักนั้นอยู่ในสภาพอ่อนเพลียหรืออยู่ในฐานะที่ไม่สามารถทำให้การเจรจาเกิดผลได้เต็มที่เหมือนกับว่าเป็นการเปิดโอกาสให้ผู้เจรจาได้พักสมองหรือเปลี่ยนแปลงอารมณ์  ผู้ร่วมเจรจานี้จะทำหน้าที่ตั้งประเด็นคำถามกับคู่เจรจาและพยายามช่วยดึงเกมต่าง ๆ ให้เป็นไปตามแนวทางที่ได้กำหนดไว้   และถือเป็นอะไหล่ในยามที่ผู้เจรจานั้นอยู่ในสภาพไม่พร้อมสมบูรณ์ในการเจรจาทีมผู้เจรจานั้น  อาจจะรวมถึงผู้สังเกตการณ์    (Observer)    ผู้สังเกตการณ์นั้นจะไม่เข้าร่วมในการเจรจาเพื่อให้สมาธินั้นอยู่กับการเฝ้าสังเกตการณ์เนื้อหาการเจรจาเพราะถ้าหากเข้าร่วมการเจรจาด้วยแล้วจะมีอารมณ์ผูกพันทำให้การสังเกตนั้นไม่มีประสิทธิภาพได้เต็มที่ นักสังเกตการณ์จึงทำหน้าที่ในการสังเกตคำพูด อากัปกิริยาของคู่เจรจา เพื่อนำมาพิจารณาและวิเคราะห์ว่า  มีช่องว่างและแนวทางอะไรที่จะนำไปสู่การหาช่องทางในการประนีประนอมหรือหาข้อยุติ   เพราะในการเจรจานั้นผู้เจรจาจะไม่ได้เปิดไต๋เต็มที่แต่จะแสดงออกมาถึงเงื่อนไขบางประการที่ซ่อนเร้นในอากัปกิริยาซึ่งผู้ฟังจะต้องอาศัยสมาธิในการฟังและวิเคราะห์พร้อมกันไป    ภารกิจดังกล่าวนี้จึงตกแก่ผู้ร่วมสังเกตการณ์ซึ่งจะทำหน้าที่ในการวิเคราะห์ปฏิกิริยาของคู่เจรจาอีกฝ่ายหนึ่งเพื่อให้คำตอบหรือ รายละเอียดแก่ผู้เริ่มเจรจาฝ่ายเดียวกัน   เพื่อหาข้อสรุปในการเจรจาต่อรอง  ยกตัวอย่างก็คือ  ผู้สังเกตการณ์อาจจะสังเกตเห็นอากัปกิริยาบางอย่างในทีมผู้ร่วมเจรจาอีกฝ่ายหนึ่ง ซึ่งอาจบ่งบอกถึงการขาดเอกภาพ หรือ การมีข้อขัดแย้งลึกๆ ของกลุ่มผู้เจรจาของฝ่ายตรงกันข้าม ข้อสังเกตดังกล่าวจะเป็นประโยชน์สำหรับผู้นำการเจรจาฝ่ายเดียวกับผู้สังเกตการณ์ หากผู้สังเกตการณ์ดังกล่าวให้ข้อเท็จจริงที่ว่านี้ ซึ่งก็จะเป็นองค์ประกอบให้ผู้นำการเจรจาไปกำหนดท่าทีในการเจรจาต่อรองต่อไป

            การเจรจาที่มีประสิทธิภาพจึงจำเป็นอย่างยิ่งที่จะอาศัยบุคลากรที่รวมตัวกันเป็นทีมในการเจรจา ต่างฝ่ายต่างทำหน้าที่เพื่อดึงเกมการเจรจานั้นไปสู่แนวทางเพื่อหาข้อยุติในการเจรจา ขั้นตอนในการเตรียมการลักษณะนี้จึงเป็นขั้นตอนที่สำคัญเพราะหมายถึงเป็นองค์ประกอบที่จะทำให้มีประสิทธิภาพและประสิทธิผลในการเจรจา   อาจจะกล่าวสรุปได้ว่าในขั้นตอนการเตรียมการเจรจาต่อรองนั้น (Preparation)  สิ่งที่สำคัญที่สุดก็คือ  การจัดลำดับขั้นตอนตั้งแต่การหาข่าวสาร (Information) และเปิดเผยข่าวสาร ตามมาด้วยขั้นตอนในการกำหนดวัตถุประสงค์ (Objective) H.M.L. และกลยุทธ์ (Strategy) และการเตรียมทีมผู้เจรจาเพื่อที่จะดึงเนื้อหาการเจรจาไปสู่แนวทางและเป้าหมายที่มีการกำหนดไว้

           ขั้นตอนในการเตรียมการ (Preparation) จึงอาจกล่าวได้ว่าเป็นองค์ประกอบสำคัญเริ่มต้นของความสำเร็จของการหาข้อยุติและกระบวนการเจรจาต่อรองที่จะตามมา

 to be continue....

credit:http://oknation.nationtv.tv/blog/print.php?id=304896